Gönderen Konu: Ders 9  (Okunma sayısı 119 defa)

Çevrimdışı Dr.Eser AĞAR

  • Administrator
  • Aktif Üye
  • *****
  • Adınız Soyadınız: Dr.Eser AĞAR
Ders 9
« : Nisan 09, 2018, 07:17:52 ÖS »
Terminoloji 9
Yrd.Doç.Dr.Eser Ağar
Endokrin sistem

ENDOKRİN SİSTEM
Endokrin sistem iç salgı yapan organlar topluluğudur.
Endokrin sistem organlarının salgılarına hormon denir.
Hormonlar doğrudan kana verilir.
Bazı iç salgı yapan hücreler organlaşmamışlar. Yaygın şekilde bulunurlar. Genellikle mide bağırsak ve solunum yollarında çok görünürler. 
Etki şekillerinde bakarsak çevre hücre ve dokuları etkileyen hormonlara parakrin, kana verilip uzak bir doku ve organı etkiliyor ise endokrin etki denir.


ANATOMİK TERİMLER
Glandula(L): salgı bezi
Aden(G):salgı bezi
Parenchyma(parenkima): salgı bezlerinde salgı yapan hücrelerin oluşturduğu bölüm.
Stroma: salgı bezlerinde hücrelerin arasındaki bağ doku
Hypophysis(hipofiz): Hipofiz bezi. Kafatası içinde beynin alt yüzünde, hipotalamusa bağlı iç salgı  bezi.
Adenohypophysis (adenohipofiz) Hipofiz bezinin ön lobu
Neurohypophysis (Nörohipofiz); Hipofiz bezinin arka lobu

Follikülleri stimule eden (uyaran) hormon (FSH): Hipofiz bezinin ön lobundan salgılanır. Ovaryumda follikül hücrelerini etkileyen hormon. Erkekte testisteki spermiyum ana hücrelerini etkiler
Lüteinleştirici hormon (LH): Hipofiz bezinin ön lobundan salgılanır. Kadında progesteron hormonu salgılamalarını sağlar. Erkekte testosteron hormonu salgılamasını sağlar.
Adrenokortikotrop hormon (ACTH): Hipofiz bezinin ön lobundan salgılanır. Böbrek üstü bezinin korteks katmanı hücrelerini etkiler.
Laktojenik (prolaktin) hormon (LTH): Hipofiz bezinin ön lobundan salgılanır. Süt salgılanmasını hızlandırır.
Oksitosin: Hipofiz bezinin arka lobundan salgılanır. Uterusun düz kas hücrelerini etkiler.



Antidiüretik hormon: Vaspressin. Hipofiz bezinin arka lobundan salgılanır. Kan damarlarındaki düz kas hücrelerini etkileyerek kan basıncını yükseltir.
Gl. Suprarenalis: Böbrek üstü bezi. Adrenal bez. Suprarenal bez.
Gl. Throidea: (Tiroit bezi) Boyunda, soluk borusuna yapışık olarak bulunan bez.
Gll. Parathyroidea: (Paratiroit bezleri) Tiroit bezinin arkasında bulunan dört küçük bez.
İnsula pancreaticae: Langerhans adacığı. Pankreas bezi içinde iç salgı yapan hücre topluluğudur.
Ovarium: yumurtalıklar. Östrojen ve progesteron salgılanır.
Testis: erkek üreme bezi. Bu bezden testesteron salgılanır.

SEMPTOM TERİMLERİ
Galactorrhea (galaktore): Gebelik ve emzirme durumu olmaksızın süt salgısının olmasıdır.
Exophtalmia, exophtalmus (eksoftalmi, eksoftalmus): göz küresinin dışarı doğru çıkması
Hyperkinesia: (hiperkinezi): aşırı hareketlilik
Tetani: kasılma spazm
Virilism: androjen yükselmesine bağlı olarak erkek tipi kıllanma, klitoris büyümesi, kas kütlesinde artma.
Hirsutizm: Özellikle kadınlarda aşırı kıllanma
Gynecomastia(Jinekomasti): erkeklerde göğüslerin büyümesi

TANI TERİMLERİ
Hypopituitarism: Hipofizin yetersiz hormon salgılaması durumu.
Hypothyroidism: Tiroid bezinin yetersiz salgı yapması durumu.
Addison hastalığı: Primer adrenal yetmezliği.
Hipofizer cücelik: Hipofizin yeterli büyüme hormonu salgılamamasına bağlı gelişen cücelik.
Acromegalia: Yetişkinlerde büyüme hormonu fazlalığına bağlı olarak gelişen bir hastalık.
Gigantism: Çocuklarda büyüme hormonu fazlalığına bağlı olarak gelişen bir hastalık.


Adrenogenital syndrome: Aşırı miktarda adrenal androgenlerin salgılaması nedeniyle virilizasyona yol açan doğuştan ya da sonradan oluşan herhangi bir sendrom.
Cushing’s syndrome: Aşırı miktarda hidrokortizon veya ilgili kortikosteroidlerin uzun zaman etkisinde kalma sonucunda gelişen klinik anomaliler grubu.
Thyroiditis: Tiroit bezinin iltihabı.
Hashimoto tiroiditi: Kronik lenfositer tiroidittir. Otoimmun bir hastalıktır.



Goiter: Tiroit bezinin büyümesi.
Papiller karsinom: Tiroidin en sık görülen kötü huylu tümörü.
Anaplastic carcinoma: En kötü huylu tiroid tümörüdür. Tanıdan sonraki bir yıl içerisinde bütün hastalar ölür.
Parathyroid adenoma: Paratiroid bezinin benign tümörü.
Diabetes insipidus: Hipofiz arka lobu hormonu olan antidiüretik hormon yetersizliğine bağlı gelişen bir hastalık, “şekersiz şeker hastalığı” da denir.
Diabetes mellitus: Şeker hastalığı.
Cretinism: Çocuklarda konjenital hipotirodz durumudur. Zeka geriliği ve cücelik ile karakterizedir.

AMELİYAT TERİMLERİ
Hypophysectomy: Hipofiz bezinin ameliyatla alınması.
Trans-sfenoidal rezeksiyon: Bir hipofizektomi yöntemi.
Thyroidectomy: Tiroit bezinin ameliyatla alınması.
Subtotale thyroidectomy: Tiroit bezinin çok az bir kısmının bırakıldığı tiroidektomidir.
Adrenalectomy: Adrenal bezlerinin ameliyatla alınması.
Parathyroidecomy: Paratiroid bezinin ameliyatla alınması
SİNİR SİSTEMİ

Sinir sistemi işlevsel ve yapısal yönden karmaşık bir yapıya sahiptir.
Sinir sistemi; merkezi sisnir sistemi ve periferik sinir sistemi olarak ikiye ayrılır.
Merkezi sisnir sistemi beyin, beyincik ve omurilik; periferik sinir sistemi ise çevresel sinirler ve ganglionlardan oluşur.

ANATOMİK TERİMLER
Neuron: (Sinir hücresi) Beyin, beyincik, omurilik ve ganglionlarda bulunur.
Neuroglia: Merkezi sinir organlarında nöronlar arasını dolduran ve sinir dokuya özgü bağ doku.
Substantia grisea:(Gri katman) Boz katman Omurilikte dışta, beyin ve beyincikte içte bulunur. Sinir hücreleri bu katmanda olur.
Substantia alba: (Ak katman) Omurilikte dışta, beyin ve beyincikte içte bulunur. Burada glia hücreleri ve sinir hücrelerinin uzantıları görülür.
Dendritum (dentrit): Sinir hücresinde hücreye ağaç görünümü veren kısa kalın uzantılar. Bunların sayıları birden çok olur ve dallanır.
Synapsis (sinaps): Uyartıların; bir sinir hücresinden bir sinir hücresine ya da sinir hücresinden bir vücut hücresine geçirilmesini sağlayan bağlantılardır.

Cerebrum: Beyin
Cerebellum: Beyincik.
Encephalon: Beyin ve beyincik. İkisine birden verilen isim. Tüm beyin.
Cortex: Beyin ve beyincikte dış katman. Sinir hücreleri bu katmanda bulunur.
Medulla: Beyin ve beyinciğin iç katmanı.
Meninx: Beyin, beyincik ve omuriliğin çevresini saran, koruma amaçlı üç zara verilen isim.
Dura mater: Beyin, beyincik ve omuriliği saran zarlardan en dışta olanıdır. Serttir. Beyin ve beyincikte kafatası kemiklerine yapışık, omurilikte omurlara yapışık değildir.
Arachnoidea: (Örümcek zar) Beyin, beyincik ve omuriliği saran zarlardan ortada bulunan zardır.
Piamater: Beyin, beyincik ve omurilik dokularını saran en iç zardır. Oldukça yumuşaktır.


Medulla spinalis: (Omurilik) Merkezi sinir sisteminin omurga kanalı içindeki bölümü.
Myelon: Omurilik.
Canalis centralis: Omuriliğin ortasında, boyuna uzanan kanal. İçinde beyin omurilik sıvısı bulunur.
Medulla oblangata, bulbus: (Omurilik soğanı) Beyinin omurilikten önceki soğan şeklinde bölümü.
Pons: Omurilik soğanı ile beyin gövdesi arasında kalan bölüm.
Hemispherium: Beyin yarım küresi.


Nervus: Sinir.
Neurofibra: (Sinir teli) Sinir hücresine ait akson ve bunu saran kılıflardan oluşur.
Ganglion: Merkezi sinir sistemi organları dışında sinir hücresi içeren düğüm şeklindeki oluşumlar. Vücudun belli bölgelerinde bulunur. Sinir hücresi içerir. Sinir hücreleri arasında nöroglia değil doku bulunur.

Semptom Terimleri
Algesia: ağrı ve acı hissetme
Analgesia: ağrı duyusunun algılanmaması
Cephalgia: Baş ağrısı.
Vertigo: Baş dönmesi.
Aphasia: Fiziksel yeteneğin olmasına ve kişinin istemesine rağmen, öğrenilmiş amaçlı motor eylemleri yapamama. Merkezi konuşamama hali.
Syncope(senkop): Kısa süreli bilinç kaybı, bayılma.
Stupor: Hastanın, ancak şiddetli uyaranlarla kısa bir süre için uyanık duruma getirilebildiği tepkisizlik durumu.
Coma: Uyandırılmanın mümkün olmadığı tepkisizlik durumu.
Confusion: Bilinç kaybı ile seyreden nöbet.
Convulsion: Anormal beyin uyartıları sebebiyle kasların istem dışı kasılmaları

İllusion: (Yanılsama) Çevreden gelen uyarımların yanlış algılanması sonucu oluşan psikotik ve organik ruhsal rahatsızlıklarda görülen belirti.
Hallucination: Olmayan bir çevre uyarımının sanki varmış gibi yaşanması, örneğin kulağa gerçekte olmayan sesler gelmesi gibi, psikotik bir belirti (varsan).
Delirium: İrritabilite, korku, görsel hallusinasyonlar ve bazen de çevreyle ilişkilerin tam anlamıyla kopması gibi özellikler gösteren bir rahatsızlık.
Anksiyete nevrozu: Birdenbire ortaya çıkan, zaman zaman yineleyen, çoğunlukla bedensel, fizyolojik belirtilerle birlikte olan aşırı kaygı durumudur.
Fobik nevroz: Anlamsızlığı, gereksizliği, mantıksızlığı, yersizliği hasta tarafından kabul edilen; ancak denetlenemeyen, engellenemeyen bir korku durumudur.

Tanı Terimleri
Dementia: (Bunama) Yapısal nöropatolojik değişiklikler nedeniyle oluşan ve kendisini yetenek kaybıyla belli eden, ilerleyici, düzelmesi olanaksız beyin fonksiyon bozukluğu sendromudur.
Alzheimer hastalığı: Demansa yol açan dejeneratif bir hastalık.
Creutzfield-jakob hastalığı: Bir virüsün neden olduğu demansa giden hastalık.
Paralysis agitans: (Parkinson hastalığı) Orta yaşta gelişen ilerleyici bir sinir sistemi hastalığı. Bu hastalığın klinik bulguları arasında monoton ses, ellerin titremesi, yüzün anlamını yitirmesi gibi bulgular yer alır.

Hydrocephalus: Beyin ventriküllerinde normalin üzerinde sıvı toplanması.
Microcephalus: Başın normalden küçük olması.
Amnesia: Hafıza kaybı, unutkanlık.
Obsesif-kompülsif: Nevroz Düşünce ve mantık düzeyinde ortaya çıkan, anlamsızlığı, gereksizliği, yersizliği, hasta tarafından kabul edilen, hastanın irade ve isteği dışında inatçı biçimde sürekli olarak yineleyen takıntılı düşünce ve davranışlar.
Hysteria. Genellikle benliği olgunlaşmamış olanlarda, çatışmalardan kaynaklanan, bastırılmış, denetlenmiş, engellenmiş, ertelenmiş duygu ve düşüncelerin bedensel ya da ruhsal belirtilerle açığa çıkan bir nevrozudur.
Hypochondriasis (Hastalık hastalığı). Kişinin sürekli bir biçimde sağlığı hakkında aşırı kaygılanması, kendinde gerçekle olmayan hastalıklar görmesi ile belirgin ağır bir psikonevroz türüdür.

Conversion: Kişinin iç dünyasındaki bir çatışmayı simgesel bir biçimde dışa vurmasına yol açan, bedeninde ortaya çıkan duygusal veya hareketsel işlevlerinde bozulmadır.
Depression: (Ruhsal çöküntü) Üzüntü ve enerji azalması, yorgunluk ve umutsuzluk belirtilerinin yanı sıra kişinin benlik saygısının azalması ve suçluluk duygularının görüldüğü, ileri şekilde psikotik düşünce bozukluklarının ve intiharların tabloya eklendiği bir duygu durum bozukluğudur.
Mania: Aşırı neşelenme, hareketlerde ve enerjide artış, gerçeği değerlendirme yetisinde bozulma gibi, belirtilerle seyreden depresyonun karşıtı bir duygu durumu bozukluğudur.,
Schizophrenia: Ruhsal işlevlerin hemen tamamının büyük ölçüde hasara uğradığı, kesin nedeni ve tedavisi henüz bulunamamış olan ağır bir psikotik hastalık.
Psychosis: Hastanın gerçeği değerlendirmesinde, düşünce içeriğinde, duygulanım, algılama ve davranışlarında ileri derecede bozulmalar yapan ağır ruhsal hastalıklara verilen genel addır.




Psychoneurosis: Hastaların gerçeği değerlendirmesinin ileri derecede bozulmadığı, yaşama sınırlı da olsa uyum gösterebildiği anksiyete, obsesif-kompulsif bozukluk ve fobik bozukluk gibi psikiyatrik rahatsızlıklara verilen genel addır.
Epilepsia: (Sara) Beyin fonksiyonunun kısa süren krizler şeklindeki, tekrarlayan hastalığı. Birdenbire ortaya çıkan ve kısa süren kriz sırasında bilinç değişiklikleri, aşırı hareketlilik, duyusal olaylar ve uygunsuz davranışlar görülür.
İnsomnia. Uykusuzluk.
Narcolepsy: Tekrarlayan uyku nöbetleri. Uyku hastalığı.
Hypertensive encephalopathy: Şiddetli hipertansiyonlu hastalarda kendini baş ağrısı, konfüzyon veya stupor ve konvülsiyonla belli eden akut veya subakut durum

İntracerebral hemorrhage: Beyin dokusu içine kanama.
Meningitis: Beyin ve omurilik zarlarının iltihabı.
Myelitis: Omurilik iltihabı.
Poliomyelitis: (Çocuk felci) omurilik gri maddesinin iltihabı, daha çok çocuklarda görülen ateş, baş ağrısı, kas ağrıları, bulantı, kusma ile aniden başlayıp ağır şekillerde kaslarda atrofi ve felce uzanan virutik hastalık.
Polioencephalitis: Beyin gri maddesinin iltihabı.
Poliomyelencephalitis: Beyin ve omurilik gri maddelerinin iltihabı, poliomiyelit ve polioensefalitin birlikte oluşu.

Encephalitis: Beyin iltihabı.
Encephalomyelitis: Beyin ve omuriliğin iltihabı.
Cerebral abscessus: Beyin absesi, beyin dokusu içerisinde kapsüllü bir irin birikimi.
Neuritis: Sinir İltihabı.
Encephalopathy:Beyin dokusunda dejeneratif değişikliklerle belirgin herhangi bir hastalık.
Disc hernia: Bel fıtığı
Multiple sclerosis: Beyinde ve omurilikte yaygın demiyelinizasyon plaklarının bulunmasıyla özellik kazanan ve yavaş yavaş ilerleyen bir merkezi sinir sistemi hastalığı.
Tremor: (İstem dışı titreme) Vücudun bir veya birkaç bölümünde görülen ve fonksiyonları birbirinin karşıtı olan kasların sırayla ve ardı ardına kasılmaları nedeniyle meydana gelen istem dışı hareketler.


Cerebral parsy: Beyin felci.
Plegia: Felç.
Monoplegia: Bir ekstremitenin felç olması.
Hemiplegia: Vücudun bir yarısını etkileyen felç.
Paraplegia: İki bacağı tutan felç.
Quadriplegia: Dört ekstremitede görülen felç.
Syringomyelia: Omurilik veya beyin sapında içi sıvı dolu bir nöroglia boşluğunun bulunması.
Tabes dorsalis: Omuriliğin arka kordonunun ve buradaki duyu yollarının yavaş fakat ilerleyici dejenerasyonu.
Trigeminal neuralgia: Nervus trigeminusun dağıldığı alanlarda birdenbire ortaya çıkan kısa süreli, çok şiddetli, batma tarzında ağrı.
Bell’s paralysis: Birdenbire ortaya çıkan tek yanlı, idiopatik yüz felci.
Peripheric neuropathy: Çevresel sinirlerde fonksiyon bozukluğu yapan patolojiler.
Muscular dystrophy: Sinir dokularının bozulmasına ait herhangi bir kanıt olmaksızın yalnızca kas liflerinin ilerleyici bir şekilde dejenerasyonu ve dermansızlıkla özellik kazanan bir grup kalıtsal hastalık.
ÖDEV MUSCULAR DİSTROFİYİ ARAŞTIRINIZ.

Ameliyat Terimleri
Craniotomy: Kafatasının açılması.
Ganlionectomy: Ganlionun ameliyatla alınması.
Neurectomy: Sinirin ameliyatla alınması.
Neurotomy: Sinirin kesilmesi.
Neurorrhaphy: Kesik sinirin dikilmesi.
Neurolysis: Travma ya da iltihabi nedenle çevre dokulara yapışan bir sinirin cerrahi girişimle serbest duruma getirilmesi.
Neuroanastomosis: Sinir lifleri arasında cerrahi olarak birleşme sağlama.
Cerrahi dekompresyon: Sinire baskı yapan oluşumun çıkarılması veya uzaklaştırılması
TEŞEKKÜRLER

Randevu almak isteyen hastalarımız ( 0212 ) 728 63 61 numaralı telefondan ya da web sitemiz üzerinden randevu alabilirsiniz.